Antropologie door de camera. We observeren mensen in hun gebied en de relatie die zij daarmee aangaan. En met elkaar. Dit levert een rijk document op waarin veel informatie zit. Visuele antropologie kan ook de vorm aannamen van actie-onderzoek, waarbij eerdere observaties in de vorm van film als interventie worden ingebracht in het gebiedsproces, teneinde dat een fase verder te brengen.

In gebiedsprocessen komen allerlei thema’s samen. Bodem en water, andere vormen van landbouw, eigentijds eigendom en toegang tot land, regionale, circulaire en betekenisvolle economie, landschapsherstel, gebiedsfinanciering, commons en commoning, nieuwe vormen van governance, lokaal eigendom, geomorfologie, het culturele, economische en ecologisch verleden van het gebied, teveel om op te noemen. Onze filmmakers maken er werk van en brengen de films in in gebiedsprocessen.

Met camera en microfoon gaan we, eventueel in duo met een gebiedsregisseur, op pad in het gebied. We ontmoeten koplopers, zoeken de onderstroom, praten met bestuurders en beleidsmakers, luisteren naar het stemloze en het stille midden. Zo halen we op wat er leeft, wat er speelt, wat er beweegt, waar het piept, kraakt en schuurt maar ook wat de ‘common ground to work from’ is is. 

Wie geeft de plek een stem? Wat heeft de plek te vertellen? Over het verleden, het heden. En waar wil het naartoe, in de toekomst. Wat zegt het stemloze van de plek? Om dit tastbaar en bruikbaar te maken combineren we film met kunstvormen en verschillende interventies. 

It started with a dream… Ieder gebied heeft ze. Startvonken; mensen die vanuit een diep verlangen ergens voor zijn opgestaan en iets in beweging hebben gebracht. De droom van deze firestarters vangen en verspreiden met de uitnodiging ‘droom mee, denk mee, doe mee’ zorgt voor draagvlak en een rijkere groep streekholders.

Deze film laat systeemspelers zichzelf en het systeem als geheel zien. Het maakt duidelijk wat ieders rol in het systeem is. En wat het handelingsperspectief.

Met aandacht en compassie naar elkaar luisteren is key in gebiedsprocessen. What does it mean to be you? Wat is het om jou te zijn, om in jouw schoenen te staan, vanuit jouw perspectief te kijken naar het gebied en jouw rol daarin. Het met aandacht en compassie interviewen van verschillende streekholders  en die verhalen in film met elkaar verbinden, legt bloot waar het schuurt, wat de common ground is en wat de potentie is.

De onderstroom. Vaak ondefinieerbaar en onzichtbaar. Maar zo krachtig en waardevol tegelijk. Film kan de onderstroom zichtbaar en invoelbaar maken en zo mee laten doen in het proces.

Vooroplopers inspireren. Zij laten zien dat dingen anders kunnen. Dát het kan en dát het werkt. Zij zwemmen tegen de stroom in, stoten links en rechts hun hoofd tegen systeemgrenzen en stellen die ter discussie. Er is veel te leren van vooroplopers.

Woorden die vaak worden uitgesproken in gebiedsprocessen. In en voor de toekomst zullen we dingen moeten loslaten. Daar goed afscheid van nemen, expressie en een plek geven aan gevoel van pijn en rouw, doen we eigenlijk nauwelijks. Terwijl het zo belangrijk is. Ook om te eren dat wat was, wat veel heeft gebracht maar zijn functie is verloren of niet meer past. En om te zorgen voor degene die de meeste pijn ervaren. Zodat er niemand omvalt en iedereen erbij blijft.

Transities vragen om experiment. Maar hoe weet je of je het juiste doet? Hoe leer je wat beter kan, of wat niet werkt? Hoe leer je een succesvol experiment op te schalen of te kopiëren naar een ander gebied, in een andere context? Film kan helpen bij deze ‘monitoring & evaluatie’.

Hoewel een gebied altijd in beweging blijft, zullen gebiedsprocessen in deze tijd van transitie leiden tot een nieuw narratief voor het gebied. Een richtinggevend verhaal waaraan iedereen in het gebied houvast vind bij te zetten stappen. Misschien wel de uitkomst van het gebiedsproces. Een goed gemaakte film kan anderen in het gebied die niet direct betrokken waren bij het gebiedsproces, richting geven naar de toekomst.